Dhe ai foli për Njohjen

Dhe një burrë tha, Na fol për Njohjen.
Dhe ai u përgjigj, duke thënë:
Zemrat tuaja i njohin në heshtje të fshehtat e ditëve dhe të netëve. Por veshët tuaj janë të etur për tingullin e diturisë të zemrave tuaja.
Ju doni ta dini me fjalë atp që tashmë i keni mësuar me mendime. Ju doni ta prekni me gishta trupin e zhveshur të ëndrrave tuaja.
Dhe është mirë ta bëni. Rrjedha e fshehtë e pusit të shpirtit tuaj duhet të rritet dhe të vrapojë duke gurgulluar drejt detit, dhe thesasri i thellësisë suaj të pafundme duhet të zbulohet para syve tuaj.
Por nuk ka masa për të peshuar thesarin tuaj të panjohur, dhe mos kërkoni thellësitë e diturisë tuaj me shkop apo me sondë.
Sepse vetvetja është një det i pakufi dhe i pamatshëm.
Mos thoni, “Kam gjetur të vërtetën”, por më mirë , “Kam gjetur një të vërtetë.”
Mos thoni, “Kam gjetur rrugën e shpirtit”. Më mirë thoni, “Hasa shpirtin kur po ecja në rrugën time.”
Sepse shpirti ecën mbi të gjitha rrugët. Shpirti nuk ecën sipas një vije të drejtë dhe as nuk rritet si një kallam.
Shpirti shpaloset ashtu si një zambak uji, me petale të panumërta.

Na fol për të Ngrënët dhe të Pirët...

Atëherë një i moshuar, që zotëronte një bujtinë, tha, Na fol për të Ngrënët dhe të Pirët.
Dhe ai tha:
Do të doja që ju të jetonit me aromën e tokës dhe, si një bimë, të ushqeheshit nga drita. Por meqë ju duhet të vrisni për të ngrënë dhe të shkulni të sapolindurin nga gjiri i nënës për të shuar etjen me qumësht, qoft kjo një vepër adhurimi, dhe tryeza juaj qoftë një altar në të cilin të pastrit dhe të pafajshmit e pyllit dhe të fushës flijohen për atë që është më e pastër dhe e pafajshme te njeriu.
Kur vrisni një kafshë, i thoni asaj me zemër:
“Prej së njëjtës fuqi që po të vret ty edhe unë jam vrarë dhe do të përpihem. Sepse ligji që të dorëzoi ty në duart e mia, do të më dorëzojë edhe mua në duar më të fuqishme. Gjaku yt dhe gjaku im nuk është gjë tjetër veçse lëngu që ushqen pemën e qiellit.”
Dhe kur çani një mollë me dhëmbët tuaj, i thoni asaj me zemër:
“Farat e tua do të jetojnë në trupin tim, dhe sythat e të nesërmes tënde do të çelin në zemrën time, dhe aroma jote do të jetë frymëmarrja ime, dhe së bashku, ne do të gëzohemi në të gjitha stinët.”
Dhe në vjeshtë, kur nga vreshtat të vilni rrushin për shtrydhëset tuaja të verës, thoni në zemrën tuaj:
“Edhe unë jam një vreshtë dhe frutat e mia do të mblidhen për shtrydhësen, dhe si një verë e re në do të mbahem në enët e përjetshme.”
Dhe në dimër, kur nxirrni verën, pastë zemra juaj një këngë për çdo kupë, dhe kënga qoftë një kujtim për ditët e vjeshtës, për vreshtin dhe për shtrydhësen.

K.G.

Dhe një i ri tha, Na fol për Miqësinë

Dhe një i ri tha, Na fol për Miqësinë.
Dhe ai u përgjigj, duke thënë:
Miku juaj është nevoja juaj e përmbushur. Ai është fusha juaj që e mbillni me dashuri dhe e korrni me mirënjohje. Dhe ai është tryeza dhe vatra jauj.
Sepse ju vini tek ai të uritur dhe e kërkoni atë për paqe. Kur miku juaj ju bën të ditur mendimin e tij, mos iu frikësoni “Jo”-së në mendjen tuaj dhe as mos e fshihni “po”-në.
Dhe kur ai është i heshtur, zemra juaj nuk pushon së dëgjuari zemrën e tij.
Sepse, në miqësi, të gjitha mendimet, të gjitha dëshirat, të gjitha pritjet lindin pa fjalë dhe ndahne, me një gëzim që nuk shprehet.
Kur largoheni nga miku juaj, mos u brengosni , sepse ajo që doni më shumë tek ai mund të bëhet më e qartë në mungesë të tij, ashtu si mali i duket më i qartë alpinistit kur e sheh nga fusha.
Dhe të mos ketë qëllim tjetër miqësia përveç thellimit të shpirtit. Sepse dashuria që nuk kërkon tjetër veçse mbylljen në të fshehtën e vet nuk është dashuri por një rrjetë e hedhur, dhe ajo kap vetëm atë që është e padobishme.
Dhe pjesa juaj më e mirë le të jetë për mikun. Nëse ai duhet të njohë tërheqjen e baticës tuaj, bëni që të njohë edhe vërshimin e saj.
Çfarë miku është ai i juaji, për ta kërkuar në orët e vdekjes?
Kërkojeni gjithnjë në orët e jetës. Sepse ai mund të mbushë çdo nevojë tuajën, por jo boshllëkun tuaj.
Dhe në ëmbëlsinë e miqësisë qeshni dhe ndani kënaqësitë.
Sepse në vesën e gjërave të vogla zemra gjen agimin e saj dhe përtërihet.

K.G.

Na fol për Dhurimin, i tha një burrë

Atëherë tha një burrë i pasur, Na fol për Dhurimin.
Dhe ai u përgjigjë:
Ju dhuroni, por pak kurr jepni nga pasuria juaj. Kur jepni nga vetja keni dhënë me të vërtetë.
Sepse qfarë është tjetër pasuria juaj përveçse gjëra që i mbani dhe i ruani nga frika se mos ju nevojiten nesër?
Por nesër, ç’do t’i sjellë e nesërmja qenit tepër të kujdesshëm i cili fsheh kocka në rërë pa lënë shenja, ndërsa ndjek pelegrinët në qytetin e shenjtë?
Dhe qfarë është frika e nevojës përveçse vetë nevoja? A nuk është tmerri i etjes kur pusi juaj është plot, etja e pashuar?
Ka nga ata që japin pak nga e shumta që kanë dhe e japin të gjithë. Ata kanë besim te jeta dhe janë bujarija e jetës , dhe arka e tyre nuk mbetet kurrë e zbrazët.
Ka nga ata që japin gëzim, dhe ky gëzim është shpërblim i tyre. Dhe ka nga ata që japin me dhimbje, dhe kjo dhimbje është pagëzimi i tyre.
Dhe ka nga ata që japin dhe as nuk njohin dhimbje, as kërkojnë gëzim e as japin për t’u kujdesur për virtytin.
Ata japin ashtu si mersinat shpërndajnë në ajër kundërmimin e tyre në luginën atje tej.
Nëpërmjet duarve të tyre flet Zoti, dhe nga sytë e tyre Ai i buzëqesh tokës.
Është mirë të japim kur na kërkohet, por është më mirë të japim kur nuk na kërkohet, duke e kuptuar vetë.
Dhe atij që do të japë, kërkesa e atij që do të marrë i jep më shumë gëzim sesa vetë dhënia.
Po a ka ndonjë gjë që mund të mos e jepni?
Gjithçka që ju keni do ta jepni një ditë. Prandaj jepeni që tani, që stina e dhurimit të jetë e juaja dhe jo e pasardhësve tuaj.
Ju thoni shpesh, “Do të doja të jepja, por vetëm atij që e meriton”.
Pemët e kopshtit tuaj nuk thonë kështu, dhe as kopetë e kullotave tuaja. Ato japin që të mund të jetojnë, sepse të mos japësh do të thotë të vdesësh.
Sigurisht, kush është i denjë për të patur ditët dhe netët e tij, është i denjë të pranojë gjithçka tjetër prej jush.
Dhe kush e ka merituar të pijë nga oqeani i jetës, e meriton ta mbushë kupën edhe nga rrëkeja jote e vockël.
Dhe cila na qenka meritë më e madhe se ajo që gjendet te kurajoja dhe besimi, madje edhe te mëshira për të pranuar?
Dhe kush na qenka ti që njerëzit të të hapin zemrën dhe t’i heqin velon krenarisë së tyre, me qëllim që ti të mund të shohësh vlerën e tyre lakuriqe dhe krenarinë e tyre të paturbulluar?
Më parë kujdesu që ti vetë ta meritosh që të japësh dhe të jesh një mjet i të dhënit.
Sepse në të vërtetë është jeta që i jep jetës – ndërsa ju që e quani veten dhurues, nuk jeni veçse dëshmitarë.
Dhe ju që merrni –dhe që të gjithë ju merrni- mos i jepni peshë mirënjohjes, që të mos i vini zgjedhë as vetes suaj dhe as atij që jep.
Nëpërmjet dhuratës, më mirë ngrihu si me krahë së bashku me atë që të dhuroi.
Sepse ta kesh shumë mendjen te borxhi , do të thotë të vesh në dyshim bujarinë e atij që ka si nënë tokën e çiltër dhe si baba Zotin.

K.G.

I than: na fol për Dashurinë..

Atëherë, tha Altemira, Na fol për Dashurinë.
Dhe ai ngriti kokën dhe vështroi njerëzit, dhe atëherë ra një qetësi përmbi ta. Dhe me një zë të fortë ai tha:
Kur dashuria jua bën me shenjë, ndiqeni, edhe në qoftë rruga e saj e vështirë dhe e rrëpirët.
Dhe kur krahët e saj t’ju pushtojnë, ngjeshjuni, pas, edhe pse kama e fshehur mes pendëve të saj mund t’ju plagosë.
Dhe kur ajo ju flet, besojini,
Edhe pse zëri i saj mund t’jua shkatërrojë ëndrrat ashtu si era e veriut e rrafshon kopshtin.
Sepse dashuria ashtu siç ju kurorëzon , ashtu dhe mund t’ju kryqëzojë. Siç mund t’ju rrisë,edhe mund t’ju krasisë.
Ashtu siç ngjitet drejt majës suaj dhe përkëdhel degët tuaja të njoma që drithërojnë në diell,
Ashtu dhe mund të zbresë te rrënjët tuaja dhe t’i shkëpusë ato nga lidhja me tokën.
Si duaj gruri ju mbledh rreth vetes së saj.
Ju rreh deri sa të jeni shirë.
Ju shosh që t’ju lirojë nga byku.
Ju bluan sa të bëheni të bardhë.
Ju gatuan si një brumë të butë,
Dhe pastaj ju bën gati për zjarrin e saj të shenjtë, që ju të mund të bëheni bukë e shenjtë për gostinë e shenjtë të Zotit.
Të gjitha këto gjëra do t’i bëjë dashuria me ju që të njihni të fshehtat e zemrës suaj dhe, në këtë njohje, të bëheni copëza të zemrës së Jetës.
Por nëse, të frikësuar, ju do të kërkoni vetëm prehjen e dashurisë dhe kënaqësisë e dashurisë, atëherë është më mirë për ju të mbuloni lakuriqësinë tuaj dhe të largoheni nga lëmi i dashurisë,
Drejt botës së pastinë ku do të qeshni, por jo me të gjithë gazin tuaj dhe ku do të qani, por jo me të gjithë lotët tuaj.
Dashuria nuk jep asgjë veç vetvetes dhe nuk merr asgjë përveçse nga vetvetja.
Dashuria nuk zotëron dhe nuk do që të zotërohet, Sepse dashuria i mjafton dashurisë.
Kur dashuroni, nuk duhet të thoni, “Zoti është brenda zemrës sime, por më mirë, “Unë jam brenda zemrës së Zotit”.
Dhe mos mendoni se mund t’i tregoni rrugën dashurisë, sepse dashuria, nëse ju gjen të denjë për të, jua tregon vetë rrugën.
Dashuria nuk ka dëshirë tjetër përveçse të përmbushë vetveten.
Por nëse ju dashuroni dhe ndjeni se keni dëshira, qofshin këto dëshirat tuaja:
Të treteni dhe të jeni si një rrëke që rrjedh dhe e këndon natën melodinë e saj.
Të njihni dhimbjen e brishtësisë së tepërt.
Të plagoseni nga të kuptuarit tuaj të dashurisë,
Dhe të gjakoseni me dëshirë e me gëzim.
Të zgjoheni në agim me një zemër me krahë dhe të shprehni falënderime për një tjetër ditë dashurie,
Të pushoni në orët e mesditës dhe të meditoni për ngazëllimin e dashurisë,
Të ktheheni në shtëpi në buzëmbrëmje me mirënjohje,
Dhe pastaj të flini me një lutje për të dashurin në zemrën tuaj dhe me një këngë lavdesh në buzë.

K.G.

Љубов поезија мудрост

Имаме потреба од лудост која од нас бара претпазливост, воздржаност, одмереност, рамнодушност. Претпазливост, да, но значи ли тоа стерилизација на нашите животи за да се избегне ризикот, по секоја цена? Воздржаност, да, но треба ли да се избегне искуството на „Консумацијата“ и на екстазата?
Рамнодушност, да, но треба ли да се откажеме од сите пријателски и љубовни врски?
Светот во кој живееме е, можеби, свет на привидености, пена на една подлабока реалност која времето бега од времето, во просторот на нашите чувства и на нашето разбирање. Но нашиот свет на поделби, на расфрланост, на префинетост е, исто така, свет на атракции, на средби, на восхит. Ние сме целосно нурнати во овој свет кој е свет на нашите страдања, на нашата среќа , на нашата љубов. Да не се почувствува и да не се избегне страдањето, но истотака, и насладата. Колку што сме погодени за среќата, толку повеќе сме погодени за несреќата.
Тап-тех-кинг вели: „Несреќата чекори рака под рака со среќата, среќата лежи покрај несреќата.“
Ние сме осудени на парадоксот да ја одржуваме во нас, истовремено, свеста и празнината на нашиот свет, и за полнотата што може да ни ја донесе животот, кога тој тоа ќе го сака или кога ќе може. Ако мудроста бара од нас да се оттргнеме од светот на животот, дали е таа навистина мудра? Ако се стремиме кон полнотијата на љубовта, дали сме навистина луди?
Ние ја препознаваме поезијата не само како начин на литературно изразување туку и како состојба, наречена состојба на вознес, која ни доаѓа од учеството, од страста, од восхитот, од заедницата, од пијанството, од занесот и, се разбира, од љубовта која ги содржи во себе сите изрази на состојбата на вознес. Поезијата е ослободена од митот и од разумот носејќи го истовремено во себе нивното единство. Поетската состојба не пренесува, преку лудост и мудрост, отаде лудоста и мудроста.
Љубовта е составен дел на поезијата и на животот. Поезијата е составен дел на љубовта и на животот. Љубовта и поезијата се создаваат една со друга.
Ако љубовта е највисок спој на мудроста и на лудоста, треба да ја прифатиме љубовта.
Ако љубовта ја надминува мудроста и љубовта, треба да се стремиме да ја живееме поетската состојба и да ја избегнеме прозата и да ги проголтаме нашите животи кои се, неизбежно, проткаени со проза и со поезија.
Мудроста може да ги проблематизира љубовта и поезијата, но љубовта и поезијата можат, реципрочно, да ја проблематизираат мудроста.
Ние треба да сториме се за да ја развиеме нашата рационалносст, но, во самиот тој развој, рационалноста ќе ги открие границите на разумот и ќе го овозможи дијалогот со ирационалноста.
Изливот на мудроста станува лудост, мудроста ја избегнува лудоста само ако се вмешува во лудоста на поезијата и на љубовта.
Нашето совремие се наоѓа во потрага по смислата . Но чувството не е вродено, не доаѓа надвор од нашите битија. Тоа испливува од чувството, од зближувањето, од љубовта. Смислата на поезијата и на љубовта е смислата на највозвишената особина на животот. Љубовта и поезијата кога се претопени како цел и начин на живеење, тие му даваат полнота на чувството „да се живее за да се живее!“

Е.Морен

Beautiful words

Look again, and see how much I need you
Watch the long nights that I lie here awake.
No, I am wrong: the distance between us
Will not let me live to see you again.
.

Being alive is a trespass without you.
Without you, what life can this living be?
Light of my life, each lifetime that passes
Without you is death; that's living for me.
.

At times we are hidden, at times revealed
We are Muslims, Christians, Jews
of any race. Our hearts are shaped like any human heart,
But every day we wear a different face.
.

I whispered an offer softly in the ear of your playful heart.
I closed my mouth and spoke to you in a hundred silent ways.
You know what's on my mind, you've heard my thoughts,
And now, what I described to you last night, I'll do today.
.

Excuse me if my cries fill the sky.
Excuse me if I flood the plains with tears.
You're my life, and I'm running for my life.
Excuse me if my life drags in the rear.


Kolliyaat-e Shams-e Tabrizi

Out beyond ideas...

Out beyond ideas of wrongdoing and rightdoing,
there is a field. I'll meet you there.
When the soul lies down in that grass,
the world is too full to talk about.
Ideas, language, even the phrase each other
doesn't make any sense.

Rumi

Tvoja Misao i Moja

Tvoja misao je drvo duboko ukorenjeno u tle tradicije ćije grane rastu u snazi neprekidnosti.
Moja misao je oblak koji se kreče u prostoru. Ona se preobrača u kapljice koje, kad padnu, obrazuju potok koji peva svojim putem do mora. Zatim, on se diže kao para prema nebu.

Tvoja misao je trvđava koju ni munja ni oluja ne može da potrese.
Moja misao je nežan list koji se povija u svakom pravcu i nalazi zadovoljstvo u svom svijanju.
Tvoja misao je stara dogma koja ne može tebe da izmeni niti je ti možeš izmeniti.
Moja misao je nova i ona me ispituje i ja nju ispitujem jutrom i večerom.
Ti imaš tvoju misao i ja imam moju.

Tvoja misao ti dopušta da veruješ u nejednaku borbu jakih protiv slabih i da prefinjeni podvaljuju prostim ljudima.
Moja misao rađa u meni želju da kopam zemlju sa mojom motikom, da žanjem sa mojim srpom, da svoj dom gradim od kamena i matlera, da moju odeču tkam od vunenih i lanenih niti.

Tvoja misao podržava slavu i pokazivanje.
Moja me savetuje i moli da odbacim uvaženost i da je smatram zrncem peska bačenim na obalu Večnosti.

Tvoja misao stvara snove o palatama i posteljama načinjenim od upredenog svilenog konca.
Moja misao govori nežno na moje uši: „Budi čist u telu i duhu čak i ako nemaš gde da spuštiš svoju glavu.“

Ti imaš tvoju misao i ja imam moju.

Tvoja misao govori o ženi lepoj, ružnoj, čednoj, bludnici, inteligentnoj i glupoj.
Moja u svakoj ženi vidi majku, sestru i kčer svakog čoveka.

Tvoja misao opisuje zakone, sudove i kazne.
Moja objašnava, da kad čovek pravi zakon, on ga ili prekršava ili mu se pokorava. Ako postoji jedan osnovni zakon, mi smo svi jedno perd njim. Onaj ko prezire bednika, sam je bednik. Onaj, ko uzdiže svoj prezir prema grešnim, uzdiže perma celom čovečanstvu.

Tvoja misao je upučena na veštaka, umetnika, intelektualca, filozofa, sveštenika.
Moja govori o onima koji vole, koji su nežni, iskreni, ćasni, pravični, ljubazni i o mučenicima.

Ti imaš tvoju misao i ja imam moju.
Tvoja misao se zanima za ruševine i muzeje, mumije i okamenjene predmete.
Ali moja lebdi u oblacima i izmaglici koja se stalno obnavlja.
Tvoja misao je ustoličena na lobanjama. Pošto se ti njome ponosiš, ti je, takođe, velićaš.
Moja misao luta po tami i dalekim dolinama.
Moja više voli bol smrti nego tvoju muziku i igranje.
Tvoja misao je misao ogovaranje i lažnog zadovoljstva.
Moja je misao so onome koji je izgubio svoju zemlju, koji je tuđinac u svom narodu i usamljen među srodnicima i prijateljima.
Ti imaš tvoju misao i ja imam moju.
K.G.

Ljubav je treperava sreča

Leptir če produžiti da leprša poljem i kapljica rose če blistati na travi i onda kad egipatske piramide budu sravnjene sa Zemlje i kad ne bude više oblakodera Njujorka.

-------

Kažu da ćutanje obitava u zadovoljstvu, ali, ja vam kažem da bunt, opiranje i prezir obitavaju u čutanju.
--------

Optimisit vidi ružu, a ne trn, pesimist gleda na trnje i zaboravlja ružu.
-------

Nisam li podneno glad i žed, patnju i podsmeh za ljubav istine koju je nebo probudilo u mom srcu.
---------

Kada sam posejao moj bol na polje strpljenja, on je proizveo plod sreče.
-------

Skrhano srce od ljubavi peva, tuga znanja govori, melanholija želja šapuče i bol siromaštva jeca. Ali ima jedna tuga dublja od ljubavi, uzvišenija od znanja, jača od želje i gorča od siromaštva. Ona je nema i nema glasa, njene oči blistaju kao zvezde.
--------

Ljubav, kao i smrt, sve menja.

--------
Svetlost zvezda koje su se ugasile pre mnogo vekova, stiže, do nas. Tako je i sa velikim ljudima koji su umrli pre više stoleča: zraćenje njihove ličnosti još uvek dopire do nas.

K.G.

извадоци од -‘‘Ноуменологија на телото‘‘

Постои нешто што има облик,
Родено пред небото и светот,
Она што е извор на сето раѓање, коешто и
Самото себе се родило
Тивко, неуморно
Што настанува и нестанува, гради се и разградува,
Плодоносно, расцутено
Коешто нема име, а може точно да се нарече
‘‘Тело‘‘.

‘‘Понекогаш, сопствената крв ја слушам, што ме чува,
Како чешма што во смртен ритам, истечува.
Се излева, слушам, заминува крвта моја драга,
И залудно телото го допирам – од рана, ни трага.‘‘

Ф.М.

Poezi të zgjedhura nga Divani Shamsi Tabrizit

...

Po qe se bërtas, shpirti më thotë: ‘’ Dua të
Heshtësh!’’ Po qe se hesht, kërkon të bërtas.
Po gufova, më thotë : ‘’ Qetësohu!’’
Kur të qetësohem, më thotë: ‘’Gufo!’’

...
Bota është mbushur me gjelbërim e lule.
Gjithçka qesh e gëzohet nga bukuria.
Çdo gjë ndrit si gurët e çmueshëm. Në çdo vend
Sheh shpirtra të bashkuar.

...
Vrapova në kopsht dhe këputa një trëndafil.
Kisha frikë se po më shihte kopshtari.
Papritmas dëgjova zërin e tij të ëmbël që thoshte:
‘’Ç’bëhet me një trëndafil? Do të ta falja krejt
Kopshtin!’’

...
Ec e mbyll sytë kur zemra të bëhet krejt sy.
Me ata sy të duket një botë krejt tjetër.
Po qe se ti ke qëndruar larg pëlqimit të vetes Sate,
Të gjitha punët e Tua do të bëhen të pëlqyeshme.

...
Kur nisa të digjem në zjarrin tim,
Dëshirova të të harroj për një kohë.
Kam një shpirt që e deh mendjen.
Eja në gotën time se dua të të pi!

Mevlana Xh.Rumi